Burchten en kastelen in het Teutoburgerwoud

.Home / Historie / Slag bij Teutoburgerwoud

Slag bij het Teutoburgerwoud

De Slag bij het Teutoburgerwoud is een veldslag geweest die plaatsvond in het jaar 9 na Chr. In die tijd was keizer Augustus aan het bewind. Zeer waarschijnlijk heeft de veldslag van 9 tot en met 11 september plaatsgevonden bij Kalkriese. Het gehucht Kalkriese ligt ongeveer negen kilometer ten oosten van de plaats Bramsche en ten noorden van Osnabrück. Het doel van keizer Augustus was om met de veldslag een poging te doen om het gebied Germania totaal te onderwerpen aan zijn Keizerlijke macht. Hiervoor had hij drie Romeinse legioenen tot zijn beschikking die onder aanvoering stonden van veldheer Publius Quinctilius Varus. Aan de andere zijde stond een coalitie van ten minste vier Germaanse stammen die werden geleid door Cherusker Arminius, een Germaanse edelman. De veldslag bij het Teutoburgerwoud leidde een zevenjarige oorlog in met als resultaat dat de rivier de Rijn meer dan vier eeuwen de buitenste grens vormde van het Romeinse Rijk.

Romeinen in de pan gehakt

Door een aantal factoren, waaronder de omgeving die bosrijk was en tevens veel moeras en de aanvalstactieken van de Germanen, en slecht weer, liep de veldslag voor Publius Quinctilius Varus uit op een groot fiasco. De wegen waren door regenval verandert in modderbanen en de omgeving zorgde ervoor dat de manschappen van Varus zich alleen konden voortbewegen in een lange colonne. Door de bosrijke omgeving en de smalle wegen kon men de befaamde Romeinse strijdformaties niet hanteren. De colonne was daarom kwetsbaar en de Germanen maakte hier dankbaar gebruik van door meerdere geslaagde aanvallen uit te voeren wat voor grote verliezen zorgde aan Romeinse zijde. Alle drie de Romeinse legioen werden zo nagenoeg in drie dagen afgeslacht. Op de tweede dag zag Publius Quinctilius Varus geen andere uitweg meer dan door de hand aan zich zelf te slaan. Er was geen redden meer aan en op de derde dag werden de laatste Romeinse manschappen verslagen. Keizer Augustus kon de gevoelige nederlaag nauwelijks verkroppen. Hij besloot daarom dat de nummers van de drie afgeslachte legioenen, het 17e, 18e en 19e nooit meer mochten worden gebruikt.

Eeuwen later duidelijkheid over locatie van de slag

Toen in de vijftiende eeuw documenten uit kloosterbibliotheken opdoken die over de legendarische slag repten, werd er overal gezocht naar de juiste locatie van de veldslag. Elke gemeente in de regio had er natuurlijk groot belang bij dat de veldslag op haar grondgebied zou hebben plaatsgevonden gezien de grote cultuur-historische waarde. Pas in 1989 kwam er duidelijkheid over de locatie van de veldslag. Door de ontdekking van veel wapens en grote hoeveelheden munten en andere gebruiksvoorwerpen uit het jaar 9 in de omgeving bij Kalkriese kwam definitief vast te staan waar de slag echt had plaatsgevonden. Dat het Hermanss-Denkmal bij Detmold is gebouwd wil dus niet zeggen dat de Slag om het Teutoburgerwoud heeft plaatsgevonden in het dal waar men over uitkijkt vanaf het monument. Hiervoor moet men dus echt in Kalkriese zijn, maar dat was ten tijde van de realisatie tussen 1838 en 1875 van het Hermanss-Denkmal nog niet bekend.

Zie ook Wikipedia Slag_bij_het_Teutoburgerwoud

TIP: Sinds 2000 is in Kalkriese Museum und Park Kalkriese te vinden waar een permanente tentoonstelling is te zien die vooral gericht is op kinderen en jongeren maar ook zeker een aanrader is voor iedereen met belangstelling voor deze periode in de geschiedenis.